Kinderrechten onder druk door gebrek aan beweging op school
Defence for Children Nederland werkt samen met hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder om het toenemende tekort aan beweging bij kinderen aan te kaarten en te verkennen welke stappen nodig zijn om dit te veranderen.
Kinderen komen dagelijks te weinig toe aan bewegen. Op school zitten ze het grootste deel van de dag en er wordt veel gewerkt met schermen. Daardoor komen ze vaak alleen bij de gymles echt in beweging. Dat heeft gevolgen die verder gaan dan gezondheid alleen: het raakt ook het recht van kinderen op gezond opgroeien, spelen en zich ontwikkelen.
De vraag is bij wie de verantwoordelijkheid ligt voor het beschermen van deze rechten. Scholen spelen hierin een rol, maar de verantwoordelijkheid ligt vooral bij de overheid, die dagelijks bewegen steviger kan opnemen in de kerndoelen van het basisonderwijs.
Kinderen bewegen steeds minder
In 2024 voldeed 61,5 procent van de kinderen van 4 tot 12 jaar aan de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad, die adviseert dat kinderen dagelijks minimaal één uur matig tot intensief bewegen. Dat is beweging waarbij het hart sneller gaat kloppen, zoals rennen, fietsen of actief spelen. Bij jongeren van 12 tot 16 jaar ligt dit percentage op 43,1 procent.
Meer dan een gezondheidsprobleem
Bewegen is essentieel voor de ontwikkeling van het brein en ondersteunt functies als concentratie, geheugen en emotieregulatie. Te weinig beweging beïnvloedt daarmee niet alleen het leervermogen en de ontwikkeling van kinderen, maar ook hun recht op gezond opgroeien en zich ontwikkelen.
Daarnaast hebben niet alle kinderen dezelfde mogelijkheden om voldoende te bewegen. Toegang tot sport, veilige speelruimte of ondersteuning thuis hangt vaak samen met de omstandigheden van gezinnen. Daardoor ontstaat kansenongelijkheid, waardoor ook het recht op gelijke behandeling onder druk komt te staan.
Bewegen gedurende de hele schooldag
Om te voldoen aan de beweegrichtlijn is het nodig dat kinderen gedurende de hele schooldag regelmatig in beweging komen. Dat kan door korte beweegmomenten in de klas, bewegend leren en actieve pauzes. Alleen buitenspelen is onvoldoende om een zittende schooldag te doorbreken.
De oplossing ligt niet in meer sport of extra gym, maar in de inrichting van de schooldag zelf. Daarom roepen Defence for Children Nederland en Scherder de overheid op om dagelijks bewegen steviger te verankeren in de kerndoelen van het basisonderwijs en scholen daarbij te ondersteunen.
Maatschappelijk debat groeit
Het onderwerp krijgt steeds meer aandacht in de media. In een recente aflevering van Pointer (KRO-NCRV) op NPO 2 werd onderzocht hoe het tekort aan beweging onder kinderen toeneemt en welke rol scholen en beleid hierin spelen. Ook de podcast Rennen op de gang volgt het werk rond Erik Scherder en laat zien hoe scholen en leerlingen zoeken naar manieren om beweging terug te brengen in de schooldag.