De gemeente Haarlem gaat kinderrechten structureel meenemen in het beleid rondom dakloosheid. Op verzoek van raadslid Sidney Visser (PvdA) wordt voortaan een kinderrechtentoets toegepast bij het opstellen en uitvoeren van dit beleid. Wethouder Diana van Loenen bevestigde namens het college dat deze toets een vast onderdeel wordt van het dakloosheidsbeleid. Defence for Children Nederland ziet deze ontwikkeling als een belangrijke stap in het versterken van de bescherming van kinderen in kwetsbare situaties.

Kinderrechtentoets vast onderdeel van beleid

Met de kinderrechtentoets wordt systematisch bekeken welke gevolgen beleid heeft voor kinderen en of maatregelen in lijn zijn met het VN-Kinderrechtenverdrag. Door de toets structureel toe te passen, wordt kinderrechtenbescherming verankerd in lokaal beleid op het terrein van dakloosheid. Daarnaast liet het college weten open te staan voor verdere stappen om kinderrechten lokaal te versterken.

Model ‘Wonen Eerst’ blijft uitgangspunt

De gemeente Haarlem hanteert het model Wonen Eerst, dat ervoor zorgt dat gezinnen met kinderen niet uit huis worden gezet. Deze aanpak voorkomt dat kinderen in de maatschappelijke opvang terechtkomen of in andere instabiele woonsituaties belanden.

Daadwerkelijk kinderen dakloos in Nederland

In Nederland wordt vaak gedacht dat gezinnen met kinderen niet dakloos zijn of dreigen te raken. De werkelijkheid is anders. Op basis van de recente tweede ETHOS-telling wordt geschat dat bijna een vijfde van alle dak- en thuisloze mensen minderjarig is. Van de volwassen dak- en thuislozen is ongeveer een derde vrouw, vaak moeders die na een scheiding of het ontvluchten van huiselijk geweld hun woning verliezen.

Kinderen slapen vervolgens in auto’s, tenten, stacaravans, bij kennissen op de bank of worden ondergebracht in ongeschikte en tijdelijke opvang. De maatschappelijke opvang voor gezinnen met kinderen is overvol. In de grote steden vragen jaarlijks honderden gezinnen hulp, terwijl de opvangcapaciteit slechts een fractie van de behoefte dekt. Door de wooncrisis stokt bovendien de uitstroom naar passende woningen, wat leidt tot lange wachtlijsten, grote onzekerheid, druk op het sociale vangnet, onveilige situaties en veel angst.

Deze omstandigheden leiden tot schendingen van diverse kinderrechten, zoals het recht op veiligheid, privacy, onderwijs, zorg en ontwikkeling.

Zorgelijke signalen via Kinderrechtenhelpdesk

Defence for Children Nederland ontvangt via de Kinderrechtenhelpdesk al langere tijd signalen over gezinnen met kinderen die dakloos zijn geraakt of dreigen te raken. Deze signalen sluiten aan bij de bevindingen uit het rapport Van overleven naar leven, waarin wordt beschreven hoe gezinnen door huisuitzettingen in ernstige problemen kunnen komen en hoe gebrekkige rechtsbescherming hierbij een rol speelt.

Oproep aan de raadsleden

Defence for Children Nederland nodigt raadsleden uit andere gemeenten uit om ervaringen en goede voorbeelden te delen of in gesprek te gaan over lokaal beleid dat kinderrechten versterkt. Organisaties en beleidsmakers kunnen daarbij ook gebruikmaken van de expertise van de Kinderrechtenhelpdesk.