7 september 2005

Honderden kinderen zijn in Nederland slachtoffer van uitbuiting. Er zijn aantoonbaar 230 kinderen uitgebuit in de periode van 2003 tot 2005. Dit gebeurt zowel in de prostitutie als in de huishouding, horeca en ten behoeve van criminele activiteiten. Zo blijkt uit een omvangrijk onderzoek van ECPAT Nederland in samenwerking met Defence for Children International Nederland, Unicef Nederland en met ondersteuning van Plan Nederland naar handel in minderjarigen in Nederland dat vandaag wordt gepresenteerd: Inzicht in uitbuiting: handel in minderjarigen in Nederland nader onderzocht. Hiermee is voor de eerste keer de situatie van uitbuiting van minderjarigen in Nederland in kaart gebracht. Hoewel de regering de aanpak van kinderhandel als prioriteit beschouwt, blijkt uit het onderzoek dat het in de praktijk ontbreekt aan capaciteit, kennis, samenwerking en regie door de overheid.

De organisaties hebben het afgelopen jaar onderzocht of, waar en hoe minderjarigen worden uitgebuit, wie de (potentiële) slachtoffers zijn, of zij afdoende worden beschermd en of de bestaande maatregelen om handel in minderjarigen tegen te gaan, voldoen. Het onderzoek bestaat uit dossier- en literatuuronderzoek, interviews met ongeveer 250 medewerkers van meer dan 200 instanties in heel Nederland en peerresearch (ex-slachtoffers interviewen andere (ex)slachtoffers).

Uit het onderzoek komen de gegevens van 230 slachtoffers naar voren: ongeveer drie kwart werd uitgebuit in de prostitutie, bijna een tiende zowel in de prostitutie als in andere sectoren en een zesde deel werd alleen uitgebuit in andere sectoren, waaronder de huishouding, horeca, schoonmaakbranche, drugshandel, illegale adoptie en criminaliteit. Ook klussen als sjouwwerk, oppassen of folders verspreiden gebeuren onder omstandigheden die de kwalificatie uitbuiting verdienen. De gegevens die uit dit onderzoek naar voren komen, laten zien dat het gaat om meer dan incidenten. Uitbuiting van minderjarigen komt op een dusdanige wijze en schaal voor dat gesproken kan worden van een structureel verschijnsel.

Slachtoffers zijn veelal tussen de twaalf en zeventien jaar en komen zowel uit Nederland als andere landen. Een aanzienlijk deel van de slachtoffers verblijft illegaal in Nederland.

De organisaties doen in het rapport aanbevelingen. In de praktijk moet duidelijk worden welke vormen van uitbuiting van minderjarigen onder de toepassing van het mensenhandel- artikel vallen, zodat het probleem beter gesignaleerd en voortvarend aangepakt kan worden. Om landelijk inzicht te krijgen in de aard en omvang van het probleem, moeten politie, hulpverlening en andere ketenpartners eenduidig en volledig registreren en gegevens uitwisselen. Goede informatie en training moet zorgen voor een betere preventie, signalering, opvang en hulpverlening aan slachtoffers en opsporing en vervolging van daders. De (internationale) samenwerking tussen verschillende instanties moet sterk verbeteren. Instanties als de Nationaal Rapporteur Mensenhandel, het Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel en het Informatiepunt Jeugdprostitutie moeten daartoe versterkt worden.

De regering zegt dat de bestrijding van uitbuiting van minderjarigen prioriteit heeft. Het rapport constateert echter dat deze prioriteit op de werkvloer nog niet is vertaald in concrete maatregelen. Alleen met behulp van een goed plan dat onder nationale regie wordt uitgevoerd kan de bescherming van kinderen tegen uitbuiting op een structurele en adequate manier worden verbeterd.