27 juni 2007

Kamerlid Staf Depla (PvdA) liet deze week een ballonnetje op. Kinderen vanaf acht jaar zouden strafrechtelijk aangepakt moeten kunnen worden. Nu ligt die grens bij twaalf jaar. Lagere leeftijdsgrenzen in het jeugdstrafrecht zijn in strijd met de rechten van het kind en internationale normen, zegt Defence for Children International. De kinderrechtenorganisatie gaat ervan uit dat dit soort uitspraken ballonnetjes blijven en snel weer wegwaaien.

Op 23 juni 2007 berichtte ondermeer het Parool dat criminele kinderen jonger dan twaalf jaar volgens een Kamermeerderheid voor de rechter moeten kunnen worden gedaagd. Stemmen gaan op om de leeftijdsgrenzen voor strafrechtelijke aansprakelijkheid te verlagen. De VVD heeft dit eerder ingebracht en ook het CDA roept op de leeftijdsgrens opnieuw te bekijken. De PvdA nuanceert haar standpunt later. De gedane uitspraken geven wel aan dat men in de politiek zoekende is. Hoe reageer je op jongeren die fouten maken?

Defence for Children vindt een verlaging van strafrechtelijke aansprakelijkheid naar acht jaar mijlenverre stappen terug. Ook strafrechtdeskundigen als Buruma en De Roos hebben zich direct verzet tegen een dergelijke wetswijziging. Alleen ten tijde van de Romeinen lag de leeftijdsgrens voor strafrechtelijke aansprakelijkheid in ons land zo laag. Rond 1900 zagen we al in dat kinderen geen miniatuurvolwassenen zijn, maar een eigen belevingswereld hebben.

Het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind roept landen op een minimumleeftijd in te stellen. In General Comment nr.10 van het Comité inzake de Rechten van het Kind (2007) staat dat een minimumleeftijd voor strafrechtelijke aansprakelijkheid onder de twaalf jaar onacceptabel is in het licht van internationale afspraken. Landen als Indonesië en Pakistan hanteren lage leeftijdsgrenzen voor strafrechtelijke aansprakelijkheid (acht en zeven jaar), maar worden regelmatig aangesproken en gestimuleerd om deze regels aan te passen. Dat geldt ook voor Engeland met een grens van tien jaar. In veel Europese landen liggen de leeftijdsgrenzen hoger dan nu in Nederland. Zo ligt de grens in België zelfs op achttien jaar, daaronder is jeugdzorg verantwoordelijk voor een adequate reactie.

Geen strafrecht dus bij grensoverschrijdend gedrag van kinderen jonger dan twaalf. Maar als je als tienjarige een diefstal pleegt, wat zou er dan moeten gebeuren? Een reactie kan niet uitblijven. De overheid moet op zoek naar een goed en pedagogisch antwoord op crimineel gedrag. Geen vergelding maar stimulering om kinderen in te laten zien hoe het anders kan. Kunnen leren van je fouten. Jeugdzorg, maatwerk en een sluitende aanpak zijn daarbij nodig.

Het kabinet heeft een fikse inhaalslag te maken op het gebied van jeugdzorg, onderwijs en kinderopvang. Investeer in een breed aanbod van regelingen en oplossingen voor de aanpak van jongeren die delicten plegen. Stel orde op zaken en verlaag de drempel voor ouders om hulp te zoeken. Initiatieven als een cliëntvolgsysteem en opvoedingsondersteuning in de Centra voor Jeugd en Gezin zoals voorgesteld door minister Rouvoet zijn stappen in de goede richting. Daarbij inzetten op harder en sneller straffen werkt averechts.