30 mei 2005

In het foldertje dat iedereen in de bus gekregen heeft met de samenvatting van de Europese Grondwet, staat over de grondrechten (deel II), dat deze in overeenstemming is met de Nederlandse Grondwet en het Europees Verdrag inzake de Rechten van de Mens. Niks meer en niks minder. Maar dat is zo onvolledig, dat het daarom onjuist is. Op de buitenkant van de Grondwetkrant, verkrijgbaar op het postkantoor, in de bibliotheek en bij het tankstation, staat een foto van een gelukkig bovenmodaal standaardgezin met twee kinderen, zo te zien een jongen en een meisje. De volledige tekst van de Europese Grondwet staat aan de binnenkant met kleine lettertjes afgedrukt.

Er staan in de Europese Grondwet een aantal speciale artikelen die de positie van kinderen betreft. Het belangrijkste is artikel II-84 lid 2, waarin staat 'Bij alle handelingen in verband met kinderen, ongeacht of deze worden verricht door overheidsinstanties of particuliere instellingen, vormen de belangen van het kind een essentiële overweging'. Bovendien komen rechten van kinderen aan de orde in de doelstellingen van de Europese Unie (artikel 1-3), in de vorm van een verbod op kinderarbeid (II-92) en een verbod op leeftijdsdiscriminatie (II-81).

Dergelijke bepalingen kent de Nederlandse Grondwet niet. Het woord 'kind' komt alleen voor in de grondwetsartikelen 25-28 en 37, waarin geregeld wordt dat het oudste kind van de koning de nieuwe koning wordt. In België is dat anders. Daar staat sinds 2000 in artikel 22bis: ´Elk kind heeft recht op eerbiediging van zijn morele, lichamelijke, geestelijke en seksuele integriteit.´ Intussen is in België de parlementaire besluitvorming over een versterking en verbreding van het grondwettelijk kinderbeschermingsartikel in een vergevorderd stadium.

Nederland is met 191 andere landen wel partij bij het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Dat verdrag wint langzaam, maar zeker aan invloed in rechtspraak en beleid. Er blijven nog tal van pijnpunten over: jeugdzorg, vreemdelingenbeleid, gesloten jeugdinrichtingen, kindermishandeling.

De Europese Grondwet biedt een betere constitutionele bescherming van kinderrechten dan de huidige Nederlandse grondwet. Wie opkomen voor kinderrechten tot prioriteit verheft, kan beter vóór de Europese Grondwet stemmen. Het wordt overigens ook tijd dat de Nederlandse Grondwet de rechten van alle kinderen in Nederland garandeert en niet alleen de rechten van een kroonprins.

mr. Stan Meuwese, directeur Defence for Children International Nederland