6 februari 2006

Twee in Nederland geboren Ghanese kinderen van twaalf en drie jaar oud hadden bij de gemeente Zaanstad om bijstand gevraagd omdat hun ouders hen niet konden voorzien van een 'toereikende levensstandaard' (artikel 27 lid 3 IVRK). Op 8 augustus 2005 had de voorzieningenrechter dit verzoek al toegewezen. In de bodemprocedure bevestigt de CRB nu deze uitspraak en zet het koppelingsbeginsel terzijde. De Raad hecht daarbij wel doorslaggevend belang aan het feit dat de ouders in afwachting van een beslissing op een herhaalde asielaanvraag rechtmatig in Nederland verbleven. "Hoewel de Nederlandse staat deze kinderen niet tot zijn grondgebied heeft toegelaten heeft hij welbewust aanvaard dat zij gedurende een zekere tijd in Nederland verblijven", schrijft de Raad.

Defence for Children International Nederland vindt de uitspraak een welkome opsteker voor het kind en het verdrag. "Ik zie een aantal bemoedigende lichtpunten in deze uitspraak", zegt Stan Meuwese, directeur van DCI-NL. "Op de eerste plaats past de rechter hier de artikelen 2 (het non-discriminatiebeginsel), 3 (het belang van het kind) en 27 (kinderen hebben recht op een passende levensstandaard) rechtstreeks toe. En ik ben tevreden over de expliciete erkenning van de zorgplicht van de staat, naast die van ouders. De rechter benadrukt bovendien dat de kinderen geen invloed kunnen uitoefenen op de keuzes die ouders maken om ergens al dan niet legaal te verblijven. Dat is juist iets dat Defence for Children steeds onder de aandacht brengt: beschouw kinderen niet alleen als juridisch aanhangsel van hun ouders maar erken hun zelfstandige rechten. En tenslotte put ik ook hoop uit het belang dat de rechter hecht aan het aanvaarden van verblijf door de staat. Ik denk dat er veel kinderen zijn in Nederland die weliswaar niet officieel zijn toegelaten maar waarvan ook iedereen weet dat ze niet uitgezet kunnen worden. Ik ben erg benieuwd naar de vervolgjurisprudentie die ongetwijfeld over dit onderwerp gaat komen." De eerste indrukken van Defence for Children over deze overwinning van het IVRK zullen binnenkort vervat worden in een meer grondige en gedetailleerde analyse van de uitspraak.
Defence for Children peilde ook de reactie bij beide partijen in het proces.

De vertegenwoordiger van de gemeente Zaandam in dit proces, de heer G. Woudstra, zegt tevreden te zijn dat de rechter zich nu heeft uitgesproken in deze zaak. "Ik kan me wel vinden in deze uitspraak. Natuurlijk moet de gemeente zich aan de wet houden, dus we hadden deze beslissing niet op eigen titel kunnen nemen. Nu heeft de rechter het gezegd en dat is prima." Woudstra ziet overigens ook nog ruimte voor kinderen in iets andere maar toch vergelijkbare situaties: "Ik denk dat je deze redenering analoog zou moeten toepassen op kinderen van wie het duidelijk is dat ze nooit uitgezet kunnen gaan worden."

Advocaat Mr P. Fischer van de Ghanese kinderen is uiteraard blij maar zit vol vuur om meer uit dit succes te halen. "Ik zou nu graag doorgaan met andere basisvoorzieningen zoals elektriciteit en water. Natuurlijk kun je op basis van het Kinderrechtenverdrag geen recht op water uit de kraan doen gelden. Maar zolang gemeentes geen waterpomp op het dorpsplein hebben, hebben kinderen dus helemaal geen toegang meer tot schoon drinkwater als je de kraan dichtdraait. Ik denk dat we met deze uitspraak ook op andere terreinen van de minimale basisvoorzieningen voor het kind nog veel te winnen valt."

Deze uitspraak van de CRB zal voor veel gemeenten en andere uitkeringsinstanties verstrekkende gevolgen hebben. In ieder geval is het een krachtige toepassing van het eerste lid van artikel 3 van het IVRK: Bij alle maatregelen betreffende kinderen, ongeacht of deze worden genomen door  openbare of particuliere instellingen voor maatschappelijk welzijn of door rechterlijke  instanties, bestuurlijke autoriteiten of wetgevende lichamen, vormen de belangen van  het kind een eerste overweging. 

De rechters van de Raad van Beroep hebben laten zien hoe zo'n eerste overweging kan uitpakken. Nu is het te hopen dat dit goede voorbeeld doet volgen.

Klik hier voor de uitspraak.