23 december 2011

Op 16 december 2011 publiceerde Staatssecretaris Teeven het wetsvoorstel tot invoering van het adolescentenstrafrecht. De plannen betekenen een ernstige inbreuk op de rechten van minderjarigen zoals deze zijn neergelegd in het VN-Kinderrechtenverdrag. Zij krijgen mogelijk te maken met langere vrijheidsstraffen, minimumstraffen en volwassenstraffen zoals de (mogelijk) levenslange TBS-maatregel. Defence for Children roept de regering op om de rechten van minderjarigen niet te schenden. Daarvoor is het nodig dat het wetsvoorstel ingrijpend wordt gewijzigd.

Met de invoering van een adolescentenstrafrecht voor zestien- tot 23 jarigen vervaagt het belangrijke onderscheid tussen het jeugdstrafrecht en het volwassenstrafrecht. Met name zestien- en zeventienjarigen worden ernstig de dupe van de nieuwe plannen. Zij kunnen langer worden opgesloten en kunnen minder vaak leer- of werkstraffen opgelegd krijgen. Zeer zorgelijk is dat minderjarigen tussen de twaalf en achttien jaar met een PIJ-maatregel alsnog een TBS-maatregel opgelegd kunnen krijgen als ze achttien worden zonder opnieuw een strafbaar feit te plegen. De voorgestelde plannen betekenen een ernstige inbreuk op het VN-Kinderrechtenverdrag. Hierin staat onder andere dat minderjarigen een speciale positie hebben in het strafrecht, dat opsluiting 'een uiterste maatregel' is en dat er altijd eerst een afweging moet worden gemaakt of in plaats van opsluiting alternatieve maatregelen kunnen worden ingezet.

De wens van het kabinet om harder en langer te gaan straffen is niet onderbouwd met cijfers. De jeugdcriminaliteit neemt sinds enkele jaren namelijk flink af. Jaarlijks wordt er slechts in één of twee zaken een maximale jeugddetentie opgelegd. Om te zorgen dat de recidive verder afneemt is het van belang dat minderjarigen leren van hun fouten. Dit geldt ook wanneer het gaat om gewelds- en zedendelicten. Juist voor minderjarigen geldt dat de kans op recidive veel minder is dan bij volwassenen. Alternatieven waaronder de leer- en werkstraf, agressietraining, gedragsmaatregelen en herstelrecht moeten altijd beschikbaar blijven voor de rechter.

Defence for Children roept de regering op om het adolescentenstrafrecht alleen te laten gelden voor jongeren vanaf achttien jaar. Het is onaanvaardbaar dat de huidige beleidsmakers zoveel in het werk stellen om de grenzen van het VN-Kinderrechtenverdrag op te zoeken en aan te tasten. Het is tijd om verder te investeren in de ontwikkeling van jongeren waar het niet goed mee gaat en meer onderzoek te doen naar een effectieve reacties op strafbaar gedrag zonder over te gaan tot opsluiting.