20 oktober 2011

De parlementaire assemblee van de Raad van Europa heeft onlangs een aanbeveling aangenomen over de rechten van kinderen die niet rechtmatig in de lidstaten verblijven. Defence for Children was zowel bij de consultatie vooraf als bij de presentatie aanwezig om de zorgen over de implementatie van het Kinderrechtenverdrag vanuit Nederland toe te lichten. Het Spaanse lid van de assemblee, Pedro Agramunt, heeft een rapport geschreven dat de lidstaten duidelijk maakt hoe ze de rechten van ongedocumenteerde kinderen kunnen realiseren. Het rapport focust op het recht op onderdak, gezondheidszorg, onderwijs en op maatregelen om uitbuiting te voorkomen.

"A child is first, foremost and only a child. He or she is entitled to all the rights of a child, guaranteed by the United Nations Convention on the Rights of the Child, and other international human rights instruments. When looking at undocumented migrant children and their rights, one should first look at the issue from the child perspective and not the migration status perspective", zo opent rapporteur Agramunt het rapport. Kijkend naar de rechten van kinderen die niet rechtmatig in het land zijn, moet het kindperspectief en niet het migratieperspectief voorop staan. Discriminatie in de toekenning van rechten tussen kinderen met en zonder papieren is niet toegestaan. Dit zijn de basisbeginselen die elke lidstaat in acht moet nemen als het gaat om de rechten van ongedocumenteerde kinderen, zo bepleit de Raad van Europa. Agramunt wijst erop dat kinderen zonder papieren driedubbel kwetsbaar zijn: als migrant, als kind en als ongedocumenteerde. 

Nederland moet zich de aanbeveling over de stages van kinderen zonder papieren in het bijzonder aantrekken. De Raad van Europa stelt dat daar waar stages onderdeel vormen van het onderwijsprogramma, ook ongedocumenteerde kinderen daaraan moeten kunnen deelnemen. Onlangs maakte Minister Kamp van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekend dat hij een aangenomen motie daarover naast zich neerlegt. Lees hier meer over deze bekendmaking. 

Argramunt vraagt ook aandacht voor het feit dat in een aantal landen weliswaar wettelijke regelingen zijn om de basisrechten van kinderen zonder papieren te verzekeren, maar dat daar in de praktijk vaak weinig van terechtkomt. Het is een zorg die Defence for Children deelt. Er is in Nederland wettelijk voor deze kinderen geregeld dat zij recht op onderwijs en medische zorg hebben, maar in de praktijk blijken deze rechten nog vaak slecht bereikbaar omdat lang niet alle professionals in die sectoren op de hoogte zijn van de wettelijke voorzieningen en verplichtingen. Defence for Children is van oordeel dat de Nederlandse overheid meer zou kunnen doen aan actieve voorlichting over de rechten van kinderen die onrechtmatig in Nederland zijn. Die verplichting vloeit voort uit artikel 42 van het Kinderrechtenverdrag. Daarin staat de overheid zich moet inspannen om zowel kinderen als volwassenen te informeren over de rechten en beginselen uit het Verdrag. 

Onder verwijzing naar de klacht van Defence for Children bij het Europees Comité voor Sociale Rechten, zegt de Raad van Europa dat de lidstaten ook het recht op onderdak wettelijk moeten regelen voor kinderen zonder papieren én hun ouders. Op dit moment hebben lang niet alle ongedocumenteerde gezinnen toegang tot adequate opvang en bovendien zijn er nog geen stappen gezet om het recht op onderdak ook bij wet te regelen. Agramunt benadrukt in zijn rapport dat het om meer gaat dan een dak boven het hoofd. Op grond van artikel 27 van het Kinderrechtenverdrag hebben kinderen recht op adequate huisvesting. Defence for Children heeft in de Raad van Europa met name aandacht gevraagd voor de leefomstandigheden van kinderen op de vrijheidsbeperkende locaties in Ter Apel, Katwijk en Gilze Rijen. Kinderen leven daar in grote angst en zijn verstoken van goede voorzieningen. De verhuizing naar deze centra is bovendien volkomen onnodig. Als gezinnen moeten terugkeren naar het land van herkomst zal dit vanuit de asielzoekerscentra georganiseerd moeten worden. 

• Klik hier voor het rapport 'Undocumented migrant children in an irregular situation: a real cause for concern'.