© Powered by SiteSpirit
11 augustus 2011
De mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa, Thomas Hammarberg, heeft zich uitgesproken over leeftijdsonderzoek bij migranten. Hij bekritiseert de Nederlandse methode waarbij met röntgenfoto's wordt vastgesteld of iemand minderjarig is of niet. Deze methode is onvoldoende precies en stelt jongeren onnodig bloot aan stralingen.
Leeftijdsonderzoek kan de toekomst van een migrant bepalen, dat stelt mensenrechtencommissaris Hammarberg. Wanneer je wordt erkend als minderjarige, heb je recht op specifieke bescherming. Veel jonge migranten arriveren in Europa zonder paspoort of ID-kaart. Soms worden deze jongeren ervan verdacht dat zij zich jonger voordoen dan zij daadwerkelijk zijn. Europese landen hebben daarom methoden gezocht om vast te stellen hoe oud iemand is.
In Nederland wordt het leeftijdsonderzoek uitgevoerd door middel van röntgenfoto's. De lichamelijke en geestelijke ontwikkeling of gedragsaspecten worden niet meegenomen. Ook is ten tijde van het onderzoek nog geen voogd benoemd. Wanneer de Immigratie- en Naturalisatiedienst twijfelt of iemand minderjarig is en er geen bruikbare ID-documenten zijn, wordt een leeftijdsonderzoek aan de jongere aangeboden. Het leeftijdsonderzoek wordt uitgevoerd door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Het NFI heeft een protocol voor het uitvoeren van het onderzoek. Het onderzoek bestaat uit een röntgenfoto van het hand-en polsgebied en kan worden uitgebreid met een röntgenfoto van het sleutelbeen. Wanneer groeischrijven in het skelet gesloten zijn, wordt aangenomen dat iemand meerderjarig is.
De mensenrechtencommissaris, Hammarberg, bekritiseert de Nederlandse methode en geeft aan dat deze onvoldoende precies is om leeftijd te kunnen vaststellen en de methode stelt jongeren onnodig bloot aan straling van de röntgenfoto's. Het leeftijdsonderzoek zou uitgevoerd moeten worden door een multidisciplinair team van onafhankelijke experts. Fysieke, sociologische en psychologische onderzoeken naar volwassenheid zouden gecombineerd moeten worden. Hammarberg stelt ook dat sommige onderzoeken stressvol en traumatisch kunnen zijn voor kinderen die eerder fysiek of seksueel geweld hebben meegemaakt.
Stichting Medisch Advies Kollectief (SMAK) heeft in Nederland honderden contra-expertises uitgevoerd en heeft veel kritiek op de huidige leeftijdsonderzoekmethode. Deze zijn volgens het SMAK onbetrouwbaar en er is te weinig onderzoek gedaan naar de methode.
Defence for Children onderschrijft de kritiek op de Nederlandse praktijk en het standpunt van de mensenrechtencommissaris dat leeftijdsonderzoek alleen uitgevoerd zou moeten worden door een onafhankelijk multidisciplinair team. Defence for Children neemt deel aan een Europees Netwerk van dertig organisaties die zich bezig houdt met alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Dit netwerk heet het Separated Children in Europe Programme (SCEP).
In het lobbydocument 'de Statement of Good Practice' heeft het netwerk omschreven hoe het leeftijdsonderzoek uitgevoerd zou moeten worden. Zo moet het team dat het onderzoek uitvoert expertise hebben van de etnische en culturele achtergrond van de jongere. Het team moet fysieke, ontwikkelings-, psychologische, culturele en omgevingsfactoren meewegen. De jongere moet met respect en waardigheid worden behandeld en een onafhankelijke voogd moet aanwezig zijn om het proces te begeleiden.
Jongeren ervaren een leeftijdsonderzoek als ingrijpend en missen vaak een voogd die hen ondersteunt tijdens het proces. Dit blijkt uit het onderzoek 'Closing a protection gap: Core Standards for Guardians of Separated Children in Europe'. Hierin geven jongeren hun mening over (onder andere) leeftijdsonderzoek en de rol van een voogd.
In Europa leidt het leeftijdsonderzoek vaak tot felle discussies. Opmerkelijk genoeg, geldt dit niet voor Nederland. De resultaten en de methode voor leeftijdsonderzoek worden door de autoriteiten niet in twijfel getrokken. Deze opstelling van de autoriteiten is gezien de kritiek van de mensenrechtencommissaris en andere organisaties niet langer houdbaar. Defence for Children roept de autoriteiten op om de kritiek van de mensenrechtencommissaris serieus te nemen en met open vizier de methode naar leeftijdsonderzoek onder de loep te nemen en verbeteringen aan te brengen.
Op 8 september 2011 heeft Sharon Gesthuizen (SP) Kamervragen gesteld aan de minister voor Immigratie en Asiel over de kritiek op het leeftijdsonderzoek in Nederland.
© 2009 Defence for Children International Nederland - All rights reserved.
