19 juli 2011

Ouders die niet rechtmatig in Nederland zijn maar dat wel een periode zijn geweest, hebben voortaan ook recht op kinderbijslag. Dat heeft de Centrale Raad van Beroep bepaald in een uitspraak van 15 juli 2011. Defence for Children, die samen met Fischer advocaten en bijzonder hoogleraar kinderrechten Caroline Forder als gemachtigde voor elf ongedocumenteerde ouders en hun kinderen optrad, is verheugd over deze nieuwe stap in de realisatie van sociaaleconomische rechten voor mensen zonder papieren. 

Tot nu toe kregen ouders die niet rechtmatig in Nederland waren, geen kinderbijslag voor hun kinderen. Dit vloeit voort uit het Koppelingsbeginsel dat sociale voorzieningen koppelt aan rechtmatig verblijf. Defence for Children heeft betoogd dat dit een schending is van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK). Kinderbijslag garandeert ouders dat ze hun kinderen kunnen voorzien van een minimum levensstandaard. Wie veel kinderen heeft, heeft naar ratio extra geld nodig om hen te onderhouden. Kinderbijslag stelt ouders in staat om hun kinderen net iets meer te geven dan een bed, bad en brood; de basisbehoeften die met bijstand of in de opvang worden vervuld voor mensen die niets hebben. 'Net iets meer' is al een zuinige interpretatie van de hoge lat die het IVRK legt bij de levenstandaard voor kinderen, die moet namelijk toereikend zijn voor de lichamelijke, geestelijke, intellectuele, zedelijke en maatschappelijke ontwikkeling, zo staat te lezen in artikel 27 IVRK. Kinderen met 'illegale' ouders uitsluiten van de kinderbijslag is in strijd met het non-discriminatiebeginsel uit het Kinderrechtenverdrag (artikel 2 IVRK). 

De Centrale Raad voor Beroep heeft nu voor het eerst bepaald dat het Koppelingsbeginsel terzijde moet worden geschoven als ouders al langere tijd in Nederland zijn en in ieder geval 'een zekere tijd' rechtmatig verblijf hebben gehad, bijvoorbeeld in de periode dat ze op een beslissing over een verblijfsvergunning wachten. Het recht op kinderbijslag valt binnen het bereik van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM), zo oordeelt de Raad. Daarin is het recht op gezins- en privéleven vastgelegd. De rechters overwegen daarbij: "Hoewel de Nederlandse staat bedoelde personen niet tot zijn grondgebied heeft toegelaten, heeft hij welbewust aanvaard dat zij gedurende een geruime tijd in Nederland verblijven. Naast artikel 8 van het EVRM voortvloeiende zorgplicht om het recht op privé- en gezinsleven te beschermen, heeft de Nederlandse staat ook welbewust een zekere, uit het IVRK voortvloeiende zorgplicht ten opzichte van de kinderen van deze personen op zich genomen. Dit geldt in het bijzonder voor die gevallen waarin het verblijf zo langdurig is dat het gezin een duurzame band met Nederland heeft kunnen opbouwen en inmiddels onderdeel uitmaakt van de Nederlandse samenleving."

De Raad zegt dat ouders wel de primaire verantwoordelijkheid hebben voor de opvoeding en ontwikkeling van hun kinderen, maar dat de kinderbijslag juist is bedoeld om ouders hierbij te ondersteunen. De Raad hecht daarbij bijzonder gewicht aan het eigen belang dat het kind bij deze uitkering heeft en stelt dat kinderbijslag tot doel heeft om de eigen positie van het kind te verbeteren. 

Ouders die een zekere periode rechtmatig verblijf hebben gehad kunnen nu met terugwerkende kracht Kinderbijslag aanvragen bij de Sociale Verzekeringsbank. Het is het handigst om een papieren aanmeldformulier aan te vragen en daarbij te verwijzen naar deze uitspraak. Zeer waarschijnlijk zal over het kindgebonden budget eenzelfde standpunt worden ingenomen. In ieder geval is het zeker aan te raden dit nu ook aan te vragen. Hoe lang die 'zekere' periode van rechtmatig verblijf en de duur van het verblijf in Nederland moeten zijn, heeft de Raad niet bepaald in deze uitspraak, dat zal de praktijk moeten uitwijzen.
Het Kinderrechtenverdrag wint ook voor kinderen zonder papieren aan terrein in Nederland!

Lees hier de uitspraak.
Lees hier het stuk van Defence for Children over kinderrechten en kinderbijslag.
Bestel hier de Kleine Gids over rechten van kinderen zonder papieren.