7 juli 2011

De behandeling van slachtoffers van kindermishandeling kan op verschillende punten verbeterd worden. Dat blijkt uit een advies van de Gezondheidsraad over behandeling na kindermishandeling. Volgens de Gezondheidsraad is de behandeling die de jeugdzorg en geestelijke gezondheidszorg bieden vaak versnipperd en worden behandelingen die wetenschappelijk bewezen zijn als effectief vaak niet, of niet op de juiste wijze ingezet. De Gezondheidsraad pleit voor een integrale benadering van hulpverlening door middel van intensieve, multidisciplinaire samenwerking tussen hulpverleners en instanties. Eerder dit jaar benadrukte ook het Kinderrechtencomité, in zijn toelichting op het recht van kinderen om beschermd te worden tegen geweld, al het belang van een samenhangend, interdisciplinair en gecoördineerd systeem voor de aanpak van kindermishandeling. 

Artikel 19 van het Kinderrechtenverdrag legt lidstaten een duidelijke verplichting op om kinderen te beschermen tegen alle vormen van geweld. Kinderen die slachtoffer zijn van geweld hebben recht op passende zorg. Dat volgt niet alleen uit artikel 19, ook artikel 39 bepaalt dat lidstaten maatregelen nemen 'ter bevordering van het lichamelijk en geestelijk herstel en de herintegratie in de maatschappij' van kinderen die slachtoffer zijn van geweld. Een onderdeel van die passende zorg is psychiatrische en traumazorg.

Het gebruik van geweld heeft enorme gevolgen voor de ontwikkeling van een kind. Mishandeling heeft schadelijke lichamelijke en psychische gevolgen voor kinderen, waaronder nadelige effecten op de hersenontwikkeling. Het Kinderrechtencomité wijst er daarnaast ook op dat kinderen die slachtoffer zijn van geweld relatief vaak later in hun leven opnieuw te maken krijgen met het geweld. Het is daarom van groot belang dat kinderen die slachtoffer zijn van mishandeling passende zorg krijgen, waaronder de psychiatrische en traumazorg die ze nodig hebben. 

Nederland heeft als lidstaat bij het Kinderrechtenverdrag de verplichting om alle passende maatregelen te nemen bij de aanpak van kindermishandeling. Om tot een effectieve aanpak van kindermishandeling te kunnen komen onderstreept het Kinderrechtencomité het belang van een integrale, samenhangende en gecoördineerde aanpak. Geïsoleerde programma's en activiteiten zullen volgens het Comité weinig effect sorteren. Dat op dit punt in Nederland verbetering nodig is gaf Defence for Children eerder al aan in haar jaarbericht 2011.
Ook de Gezondheidsraad komt nu tot dit advies. Volgens de Gezondheidsraad is de zorginfrastructuur voor slachtoffers van kindermishandeling zeer complex. Zij krijgen te maken met een groot aantal verschillende instanties zoals maatschappelijk werk, de jeugdzorg, de jeugdgezondheidszorg, de jeugd-ggz en de reguliere somatische gezondheidzorg. De Gezondheidsraad pleit daarom voor een integrale benadering waarbij hulpverleners en betrokken instanties intensief en multidisciplinair samenwerken. Deze aanpak wordt inmiddels ontwikkeld en getest op effectiviteit op twee verschillende plekken in Nederland. De Academische Werkplaats Kindermishandeling van het Kinder- en jeugdtraumacentrum Haarlem in samenwerking met de VU in Amsterdam en het initiatief van Fier Fryslân voor een multidisciplinair centrum kindermishandeling zijn reeds in gang gezet. Defence for Children vindt dat deze initiatieven goed aansluiten bij de verplichtingen die voor Nederland voortvloeien uit het Kinderrechtenverdrag en het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens en sluit zich dan ook aan bij het advies van de Gezondheidsraad om deze initiatieven te ondersteunen, onder meer door goede evaluatie ervan mogelijk te maken.

• Lees hier het advies van de Gezondheidsraad.
• Lees hier het General Comment Nr. 13 van Het Kinderrechtencomite.