6 juli 2011

De Inspectie Jeugdzorg heeft onderzoek gedaan naar het leefklimaat van jongeren in vijf gesloten jeugdzorginstellingen, namelijk de Ottho Gerard Heldringstichting, Rentray, Horizon, De Koppeling en Wilster. Uit dit onderzoek blijkt dat twee van de vijf instellingen onvoldoende in staat zijn om voor de jongeren een veilig en verantwoord leefklimaat te bieden. Defence for Children vindt het zorgelijk dat de kwaliteit van het leefklimaat niet binnen alle instellingen gewaarborgd is.

Jongeren die in een gesloten jeugdzorginstelling verblijven, de zogeheten JeugdzorgPlus instellingen, zijn daar geplaatst omdat ze te kampen met hebben met ernstige opgroei- of opvoedingsproblemen die hun ontwikkeling belemmeren. Hun vrijheid is ontnomen omdat door de kinderrechter is besloten dat ze passende zorg in een gesloten setting nodig hebben. Vrijheidsbeneming is een zeer ingrijpende maatregel en mag volgens het VN- Kinderrechtenverdrag alleen als uiterste middel worden ingezet en voor de kortst mogelijke duur. De kinderen in gesloten jeugdzorginstellingen zijn voor hun veiligheid en ontwikkeling sterk afhankelijk van de kwaliteit van de zorg die binnen de instelling wordt geboden. Zij hebben volgens artikel 20 van het VN-Kinderrechtenverdrag en de VN- Richtlijnen voor de Alternatieve Zorg voor Kinderen, recht op bijzondere bescherming en passende zorg met kwaliteit. Alle gesloten jeugdzorginstellingen hebben dan ook de plicht om een veilig en verantwoord leefklimaat te bieden. Defence for Children vindt het daarom van groot belang dat de betreffende instellingen op korte termijn het leefklimaat voor de jongeren verbeteren. 

Aan het bieden van een veilig en verantwoord leefklimaat wordt volgens de Inspectie Jeugdzorg onder andere voldaan als er binnen de instelling voldoende toegerust personeel is, een aandachtsvolle omgeving is en er wordt gezorgd voor voldoende rust en privacy voor de jongeren. Voor het onderzoek is de inspectie onder andere uitgegaan van opgevraagde feitelijke informatie over de instelling, zoals het aantal groepsleiders op de groep en het opleidingsniveau van de groepsleiders, enquêtes onder de jongeren, observaties op de leefgroepen en interviews met jongeren, gedragswetenschappers en groepsleiders. 

De Ottho Gerhard Heldring Stichting, Rentray locatie Eefde en Horizon Hand in Hand zijn volgens de inspectie goed in staat een veilig en verantwoord leefklimaat voor de jongeren te bieden. Voor Wilster en de Koppeling geldt dat de kwaliteit van het leefklimaat voor jongeren onvoldoende is. Zo komen de dagprogramma’s niet tegemoet aan de behoeften van de jongeren en is er te weinig ruimte voor extra begeleiding en individuele aandacht. Dit komt onder andere door een gebrek aan personeel, gebrek aan specialistische kennis en pedagogische vaardigheden van het personeel en gebrek aan tijd. Daarnaast werken de instellingen onvoldoende samen met de onderwijsinstellingen en wordt er niet eenduidig gereageerd op incidenten. 

De onderzoeken van de Inspectie Jeugdzorg zijn gebaseerd op de normen uit het Kwaliteitskader Gesloten Jeugdzorg dat in 2008 is ontwikkeld door de MOgroep. Er zijn drie stadia waarin de aanbieders van gesloten jeugdzorg aan dit Kwaliteitskader moeten gaan voldoen en waarop de inspectie zal toetsen. Het eerste stadium is de waarborging van de rechtspositie van de jongeren in de gesloten jeugdzorginstellingen. Alle gesloten jeugdzorginstellingen voldoen op dit punt aan het Kwaliteitskader. Op dit moment wordt het tweede stadium onderzocht, het leefklimaat binnen de instelling. Deze tweede stapt wordt uitgevoerd samen met de Inspectie van het Onderwijs. Naast de vijf onderzochte instellingen zullen er ook rapporten verschijnen over het leefklimaat in de overige gesloten jeugdzorginstellingen. Daarna volgt het derde stadium waarin het aanbod aan behandeling en de ketensamenwerking zal worden onderzocht. Dit onderzoek zal samen met de Inspectie Gezondheidszorg worden uitgevoerd.

De instellingen die nu onvoldoende scoren moeten binnen een half jaar voldoen aan de normen van de inspectie.

Lees hier de rapporten van de Inspectie Jeugdzorg en de reactie van de instellingen.