2 april 2011

In de uitzending van vrijdag 1 april j.l. ging de VARA Ombudsman in op de gevolgen die het weigeren van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) kan hebben voor jongeren.  Defence for Children pleit al jaren voor het aanpassen van de regels voor de VOG voor jongeren en was ook betrokken bij het tot stand komen van de uitzending.

Vorig jaar werd aan 1200 jongeren een Verklaring omtrent het Gedrag geweigerd. Bij veel jongeren gaat het om een klein vergrijp uit hun jeugd waarvan zij toen de gevolgen niet hebben overzien. Jaren later wordt het hen onmogelijk gemaakt om een opleiding te volgen of stage te lopen. Dit heeft vergaande gevolgen voor hun toekomst.

Jeugdreclasseerders, de VARA Ombudsman en Defence for Children vinden dat een Verklaring omtrent het Gedrag te vaak geweigerd wordt aan jongeren. In veel zaken ontbreekt een goede motivatie en is er sprake van een papieren beslissing.  Defence for Children vindt het in strijd met de rechten van jongeren dat het Centraal Orgaan Verklaring omtrent het Gedrag (COVOG, dat de verklaringen afgeeft) geen rekening houdt met hun belangen.

Wie bijvoorbeeld op zijn vijftiende een brandje heeft gesticht ,een fiets heeft gepikt of heeft gevochten, kan daar op zijn negentiende nog last van hebben bij het solliciteren naar een stage, baan, vrijwilligerswerk of bij het aanmelden voor een opleiding. Jeugdreclasseerders vinden dat dit hun werk belemmert en hebben gezamenlijk een zwartboek gemaakt waarin zij laten zien welke impact het weigeren van een Verklaring omtrent het Gedrag heeft op de jongeren die zij begeleiden. Zij geven nazorg aan jongeren die met justitie in aanraking zijn geweest en helpen hen om zich op hun toekomst te richten, te leren van hun fouten en een goed plan te maken. Onderwijs en het vinden van werk zijn daar een belangrijk onderdeel van. Als deze jongeren hun Verklaring omtrent het Gedrag niet krijgen, werkt dat in tegen dat wat jeugdreclasseerders met jongeren proberen te bereiken. 

Maar ook aan jongeren die na die ene keer, nooit meer in de problemen zijn gekomen, wordt een VOG geweigerd. Volgens Defence for Children hoort er aparte regelgeving te zijn voor het opvragen van strafrechtelijke gegevens uit de periode dat een jongere minderjarig was. Het zou niet mogelijk moeten zijn om gegevens van minderjarigen tussen de twaalf en de vijftien jaar in te zien. Daarnaast is de terugkijktermijn van vier jaar te lang. Het COVOG moet in iedere zaak waarin gegevens van minderjarigen worden opgevraagd een individuele afweging maken. Dit betekent dat zij actief de informatie uit een strafdossier moeten controleren en na moeten gaan hoe het nu met een jongere gaat. In zaken waarin een VOG van een jongere afgewezen dreigt te worden, moet daarover eerst advies gevraagd worden aan de jeugdreclassering of de Raad voor de Kinderbescherming.

De Tweede Kamerleden Kooiman (SP), Recourt (PvdA) en Berndsen (D66) hebben hierover kamervragen gesteld aan staatssecretrais Teeven. De staatssecretaris heeft aan Pieter Hilhorst, de VARA Ombudsman, belooft voor de zomer te zullen reageren op het zwartboek.
Voor de Tweede Kamervragen van PvdA, SP en D66, klik hier. 
Voor het zwartboek 'Iedereen verdient een tweede kans. Getuigenissen van jeugdreclasseerders over de nadelige effecten van het VOG-systeem', Rapport VARA Ombudsman, maart 2011,  klik hier.