19 januari 2011

De Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen regelt de rechtspositie van minderjarigen die verblijven in een justitiële jeugdinrichting. In het voorjaar van 2011 zal een aantal bepalingen in deze wet  wijzigen. Dit heeft gevolgen voor minderjarigen die in een justitiële jeugdinrichting verblijven. Ieder kind krijgt een perspectiefplan bij binnenkomst en neemt deel  aan een verplicht nazorgprogramma bij het verlaten van de instelling. De pij-maatregel duurt geen twee jaar meer maar drie jaar, waarvan het laatste jaar voorwaardelijk. Het onderscheid tussen opvang- en behandelinrichtingen vervalt. Ondanks de waarborgen van de wet zijn er valkuilen. Mogelijke negatieve gevolgen zijn dat kinderen langer vastzitten dan voorheen en een toename van het gebruik van  afzonderingsmaatregelen. Defence for Children maakt zich zorgen over de uitvoering van de regels in de praktijk en wijst erop dat detentie een uiterste maatregel is, de herintegratie van deze kinderen voorop staat en dat zij te allen tijden recht hebben op een menselijke behandeling. 

Verplichte nazorg is een pijler van de nieuwe wet. Minderjarigen die een jeugddetentie of pij-maatregel hebben afgerond worden eerst besproken door een medewerker van de justitiële instelling, de Raad voor de Kinderbescherming, de jeugdreclassering en de gemeente. Dit heet een trajectberaad. Afhankelijk van wat er voor een jongere nodig is neemt deze deel aan een nazorgprogramma of therapie, zoals een Scholings- en Trainingsprogramma (STP), een  gedragsinterventie of systeem- gezinstherapie.  Jongeren die zich niet aan de afspraken houden gaan terug naar de  justitiële jeugdinrichting.

De nieuwe wetgeving stelt verder regels aan de klachtenprocedure, maakt nachtdetentie voor jongeren in voorlopige hechtenis mogelijk en regelt dat ouders worden geïnformeerd als hun kind straf krijgt. De time-out-maatregel krijgt een wettelijke basis en houdt in dat kinderen die de rust op de groep verstoren maximaal twee uur per dag  kunnen worden afgezonderd. De uren voor gemeenschappelijke activiteiten worden minder. Nieuw is dat de directeur van een justitiële jeugdinrichting een afdelingshoofd kan machtigen om een  beslissing te nemen over afzonderingsmaatregelen. Deze moet binnen vijftien uur daarvan melding maken.

De nieuwe regels zijn een verbeterslag als het gaat om de herintegratie van minderjarigen die met het  strafrecht te maken hebben. Om dit waar te maken zal stevig ingezet moeten worden op de kwaliteit en beschikbaarheid van de programma's voor behandeling, onderwijs en nazorg. Defence for Children maakt zich wel zorgen over het mogelijke negatieve gevolgen van deze wijzigingen, zoals de kans dat kinderen langer vast zullen zitten dan voorheen in het geval het nazorgtraject niet naar behoren verloopt. Op grond van artikel 37b van het Kinderrechtenverdrag moet voorop blijven staan dat het opsluiten van kinderen een uiterste maatregel is, alleen mogelijk is voor de kortst mogelijke passende duur en dat kinderen die in een justitiële instelling verblijven altijd worden behandeld met menselijkheid en respect. Defence for Children zal dan ook nauwlettend volgen of de rechtspositie van kinderen blijft gewaarborgd na invoering van de nieuwe regels in de praktijk.

Lees hier meer over de nieuwe maatregelen