2 december 2010

Op 17 november 2010 heeft het Comité van Ministers van de Raad van Europa de 'Guidelines on child-friendly justice' aangenomen. Deze richtlijnen gaan over de positie en de rechten van het kind voorafgaand aan, tijdens en na gerechtelijke procedures. Ze  dienen als een niet bindend, praktisch hulpmiddel voor de Staten om hun rechtspraktijk aan te passen aan de specifieke rechten, belangen en behoeften van de kinderen.

Hoewel met deze richtlijnen kindvriendelijke procedures iets dichter bijkomen, maakt Defence for Children zich zorgen over het feit dat de richtlijnen niet bindend zijn. Defence for Children is van mening dat Nederland de volledige rechtspraktijk in overeenstemming dient te brengen met deze richtlijnen en zal in de komende periode de implementatie van de richtlijnen in Nederland nauwlettend volgen.

Aan de totstandkoming van deze richtlijnen hebben 3721 kinderen uit 25 landen meegewerkt. Deze kinderen zijn gevraagd hun mening te geven over de concepten. Mede door wat deze kinderen hebben aangegeven zijn de conceptrichtlijnen meerdere keren aangepast. Zo sluiten de richtlijnen nog beter aan bij de behoeftes van  kinderen. Een goed voorbeeld van jongerenparticipatie.

De richtlijnen zijn gebaseerd op nationale-, Europese- en internationale regelgeving, waaronder het Kinderrechtenverdrag met als uitgangspunt het belang van het kind.  Een belangrijk element uit de richtlijn is dat kinderen recht hebben op gratis rechtsbijstand. Daarnaast hebben zij in het geval er een conflict is tussen hun belangen en die van de ouders, recht op eigen rechtskundige bijstand en vertegenwoordiging. Verder wordt bevestigd dat kinderen het recht hebben volledig te worden geïnformeerd over procedures en hun rechten daarin. Kinderen hebben ook het recht gehoord te worden, ongeacht hun leeftijd.

Defence for Children is van mening dat kinderen in Nederland die betrokken zijn in familierechtzaken, vaker een eigen advocaat of andere juridische vertegenwoordiging toegewezen moeten krijgen. Dit gebeurt nog te weinig. Hierdoor zijn kinderen onvoldoende geïnformeerd over hun eigen rechten en wordt hun standpunt onvoldoende aan de rechter kenbaar gemaakt. Op dit punt zou Nederland in ieder geval de wetgeving moeten aanpassen. In de komende periode zal Defence for Children de Nederlandse wetgeving verder aan de richtlijnen toetsen en onregelmatigheden onder de aandacht brengen.