31 mei 2010

De jeugdzorg moet worden verbeterd volgens de Werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg en daarvoor is een structurele verandering in de organisatie en uitvoering van het stelsel nodig. Zo moet meer geld en energie worden besteed aan daadwerkelijke hulp in plaats van de indicatiestellingen waarvan het nut en noodzaak wordt betwijfeld  door de werkgroep. Er moet ook meer aandacht komen voor preventie en laagdrempelige hulp zodat kinderen en gezinnen de mogelijkheid krijgen om zelf tot oplossingen te komen. 

Daarnaast moeten professionals beter worden opgeleid om opgroei en ontwikkelingsrisico's te herkennen en  moet binnen de  opleiding meer aandacht komen voor het herkennen van kindermishandeling. Wanneer hulp nodig is binnen een gezin, moet hier volgens de werkgroep één hulpverlener voor verantwoordelijk zijn in plaats van verschillende hulpverleners met ieder hun eigen taak. Dit is noodzakelijk om een vertrouwensband op te kunnen bouwen tussen hulpverlener en gezin. Daarnaast moet ook meer vertrouwen komen in de professionaliteit van de jeugdzorgmedewerkers en minder (administratieve) verantwoordingsverplichtingen voor hen komen.

De werkgroep is in 2009 ingesteld als een nieuw instrument van de Kamer om het jeugdzorgstelsel te onderzoeken. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met verschillende partijen  die te maken hebben met de jeugdzorg, zoals cliënten, gezinsvoogden en ambtenaren van het Ministerie van Jeugd en Gezin.

Defence for Children heeft in maart 2010 een rapport bij de werkgroep ingediend met daarin de mening van jongeren over de jeugdzorg en hun wensen voor de toekomst. Uit het rapport bleek dat jongeren willen dat er meer naar hun mening wordt geluisterd, ze beter worden geïnformeerd, dat er minder verloop van hulpverleners is en dat de gezinsvoogd meer tijd voor hen heeft.

De Werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg vindt ook dat gezinsvoogden meer tijd moeten krijgen voor de cliënten. Dat kan bijvoorbeeld door de indicatiestelling bij vrijwillige jeugdzorg af te schaffen zodat de tijd en energie die hierin gaat zitten kan worden besteed aan het gezin. Defence for Children is verheugd dat de werkgroep erkent dat kinderen gebaat zijn bij een goede relatie met de hulpverlener.

Volgens de werkgroep moet door laagdrempelige hulp en meer aandacht voor de kracht van de gezinnen zelf worden voorkomen dat kinderen uiteindelijk uit huis geplaatst moeten worden. Volgens artikel 18 van het VN-Kinderrechtenverdrag hebben de ouders de verantwoordelijkheid over hun kinderen en moet de overheid deze verantwoordelijkheid respecteren. Kinderen en ouders mogen alleen worden gescheiden als dit echt noodzakelijk is. Een uithuisplaatsing moet daarom altijd meer bieden dan thuis blijven. Defence for Children is het met de werkgroep eens dat de overheid deze verantwoordelijkheid pas moet overnemen waar dat strikt noodzakelijk is.

Op een paar punten verschillen de aanbevelingen van de werkgroep met de kabinetsvisie. Het kabinet zou de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de gedwongen en vrijwillige jeugdzorg bij de gemeente willen leggen. De werkgroep vindt dat deze verantwoordelijkheid bij de rijksoverheid of in een samenwerkingsverband van gemeenten hoort. Hierover kan echter volgens de werkgroep later worden besloten.

Daarnaast stelt de werkgroep dat de onderzoeksfuncties van het Advies -en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en de Raad voor de Kinderbescherming moeten worden samengevoegd. Het kabinet is van mening dat de onderzoeksfunctie van het AMK met de Raad voor de Kinderbescherming moet worden samengevoegd en de meldfunctie van het AMK met de Steunpunten Huislijk Geweld.

Defence for Children vindt de instelling van de werkgroep een positieve ontwikkeling en kan zich in grotendeels vinden in de adviezen die in dit rapport worden gegeven. Het is goed dat de werkgroep heeft aanbevolen dat meer tijd en energie moet worden gestoken in de zorg en begeleiding van de cliënten. Het idee dat per gezin één hulpverlener zal moeten komen is de laatste jaren al vaker naar voren gekomen. Defence for Children zal erop toezien dat dit in de toekomst daadwerkelijk ten uitvoering wordt gebracht zonder dat  dit afdoet aan de kwaliteit van de zorg.

Klik hier voor het rapport van de Werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg.