25 september 2009

Ingezonden Brief in de Trouw
Sjoera Dikkers, Directeur Defence for Children-ECPAT

Wie zijn kind liefheeft, spaart de roede niet, zo houdt pinkstervoorganger Goldschmeding zijn gemeenteleden voor. Met het citeren van deze zogenaamde bijbeltekst meent de predikant ouders te helpen hun kind op te voeden: ouders moeten beter en zorgvuldiger slaan, niet uit impuls of uit wanhoop, maar uit berekening en zelfs uit liefde.

We hebben hier niet de behoefte om met Goldschmeding een wedstrijd bijbelexegese te doen. Wel stellen we dat moderne opvoedkundige inzichten kennelijk volledig aan de man zijn voorbij gegaan. Maar belangrijker is dat Goldschmeding oproept tot het overtreden van wetten en het schenden van de rechten van kinderen. Ouders hebben – terecht – grote vrijheid in het kiezen van de opvoedingsmethoden jegens hun kinderen, lijfstraffen horen hier echter niet bij. Slaan mag niet. Net als volwassenen hebben kinderen rechten die zijn vastgelegd in diverse wetten en verdragen. Er is geen winkelier die het in zijn hoofd haalt om een lastige klant een tik te geven, maar bij een lastig kind wordt een tik opeens als 'pedagogisch' aangemerkt. Na dertig jaar debat werd in april 2007 een wet aangenomen die het slaan van kinderen verbiedt. 'In de verzorging en opvoeding van kinderen van het kind passen geen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of enig andere vernederende behandeling toe', luidt de tekst. De Nederlandse wetgeving sloot hiermee aan bij diverse mensenrechtenverdragen waarin geweld jegens kinderen wordt verboden.

Defence for Children International komt vaak in aanraking met geweld jegens kinderen. Soms betreft het pedagogische tikken die uit de hand zijn gelopen, vaak is het erger. In Nederland zijn jaarlijks tussen de 100.000 en 160.000 kinderen het slachtoffer van mishandeling. Gemiddeld sterven jaarlijks vijftig kinderen aan de gevolgen van mishandeling door hun opvoeders. Dit zijn onaanvaardbare aantallen. In het bestrijden van geweld tegen kinderen is het enorm belangrijk dat de wetgever een duidelijke grens trekt: slaan mag niet. Een wettelijke norm tegen ieder geweld in de opvoeding draagt bij aan het voorkomen van kindermishandeling.

De toon van het debat baart ons zorgen. Veel mensen vinden dat Goldschmeding te ver gaat in zijn uitspraken, maar zien tevens weinig kwaad in de pedagogische tik op zijn tijd. Naast dat de tik verboden is, en mensen dus wetten overtreden bij het slaan van hun kroost, is dit ook schadelijk voor kinderen. Een tik tast je waardigheid aan. Geweld binnen het huwelijk is niet geaccepteerd in Nederland, geweld bij de opvoeding blijkbaar wel.

De overheid heeft een taak in het voorlichten over geweldloze opvoedingswijzen. Het was een gemiste kans dat het ministerie voor Jeugd en gezin bij de publiekscampagne over aanpak kindermishandeling, die in het voorjaar 2009 in de media te zien was, de kans niet heeft gegrepen om duidelijk te maken dat geweld in de opvoeding is verboden en om voorbeelden te geven van positief ouderschap. Dat had tegenwicht gegeven aan de klinkklare onzin die wordt rondgebazuind door een man die zijn pedagogische inzichten ontleent aan een periode die tweeduizend jaar achter ons ligt.