12 juni 2009

"Meestal ben ik bang"

Niet altijd, maar meestal is Masa bang. Masa is elf jaar en woont al tien jaar op een asielzoekerscentrum. Ze is bang omdat ze niet weet of ze naar Afghanistan gestuurd gaat worden. Ze is bang omdat haar moeder vaak bang is. Ze is bang omdat de kleine slaapkamer die ze met haar zusjes deelt door een openbare gang van de slaap/huiskamer van haar ouders is gescheiden. "Als ik 's nachts naar de WC ga dan zeg ik dat in de babyfoon. Als ik dan niet terugkom, weet mijn moeder dat ik meegenomen ben".

De situatie in asielzoekerscentra voldoet niet aan de normen uit het VN-Kinderrechtenverdrag. Dat stelt Karin Kloosterboer van UNICEF Nederland vast in een omvangrijk onderzoek naar het leven van kinderen in asielzoekerscentra. De kinderen voelen zich niet veilig, de ouders krijgen onvoldoende ondersteuning in de opvoeding, de kinderen hebben geen ruimte waar ze rustig huiswerk kunnen maken of het internet kunnen gebruiken. Er zijn te weinig mogelijkheden voor recreatie en de vele verhuizingen belemmeren hun sociale ontwikkeling. "Ik wil geen vriendin op de school waar ik nu zit, want misschien moet ik wel weer verhuizen. Dan heeft het geen zin", zegt een meisje van tien jaar. Naast vele deskundigen hebben Karin Kloosterboer en de medeonderzoekers uitdrukkelijk aan de kinderen zelf gevraagd waar het aan ontbreekt in de asielzoekerscentra. En dat bleek een bijzondere werkwijze: "Jullie zijn echt de eersten die komen vragen wat wij er nou van vinden", zeiden enkele jongeren.

Kloosterboer voerde het onderzoek uit in opdracht van UNICEF, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en Stichting Kinderpostzegels Nederland. Defence for Children maakte deel uit van de klankbordgroep; dacht en las mee.

Het eindrapport werd 12 juni 2009 overhandigd aan staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie. "Ik ben hier erg dankbaar voor, want dit rapport maakt het plaatje van kinderen in asielzoekerscentra redelijk compleet." Albayrak zei het verder niet bij deze situatie te willen laten. "Er is genoeg ruimte om het in deze centra voor kinderen beter te maken."

Kloosterboer heeft de situatie waarin 6.000 tot 8.000 kinderen zich bevinden, gelegd langs de meetlat van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Nederland heeft dit verdrag in 1995 geratificeerd en heeft daarmee erkend de rechten van kinderen in haar land te waarborgen. Kloosterboer komt met de harde conclusie: "De situatie waarin deze duizenden kinderen opgroeien voldoet anno 2009 niet aan de eisen die het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind stelt."

Het onderzoeksrapport komt met 65 aanbevelingen die de situatie voor kinderen in asielzoekerscentra in lijn kunnen brengen met het Kinderrechtenverdrag. "Soms is een andere blik alleen al genoeg om een verbetering aan te brengen," aldus Kloosterboer. Staatssecretaris Albayrak beaamt dat, en werkt al aan maatregelen. Zo is zij bezig de termijnen van de asielprocedures aan te pakken: "Als procedures korter worden, hoeven kinderen minder vaak te verhuizen. Op korte termijn wil ik me ook over de andere aanbevelingen buigen samen met betrokken partners. En waar nodig zal ik het beleid aanpassen".

• Klik hier voor het rapport "Kind in het centrum – Kinderrechten in asielzoekerscentra" of hier voor de samenvatting. Meer informatie op www.kind-in-azc.nl.
• Kijk hier naar een filmpje dat tv-presentator Joris Linssen maakt met Masa en haar gezin.
• Klik hier voor een radioreportage over het onderzoek.
• Klik hier voor het Jeugdjournaal.