2 februari 2012

'Het kind in het immigratierecht', daarover ging het lustrumcongres van het vijftienjarig Instituut voor Immigratierecht van de Leidse Universiteit.  Defence for Children gaf er een stoomcursus Kinderrechtenverdrag.  Zowel hoogleraar immigratierecht, Peter Rodrigues, als de voogdijinstelling voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen, Stichting Nidos, riepen op om de kinderrechter een rol te geven binnen het vreemdelingenrecht. Defence for Children juicht dit toe; zo worden de kinderen weer eerst als kind gezien en daarna pas als vreemdeling.

Belangen van kinderen in procedures onderbelicht
In artikel 2 van het Kinderrechterverdrag is het non-discriminatiebeginsel vastgelegd. Dit artikel houdt kort gezegd in dat alle rechten onverkort gelden voor alle kinderen in Nederland. Toch lijken kinderen in verblijfsrechtelijke procedures nog steeds eerst als vreemdeling gezien te worden en dan pas als kind.  Op de helpdesk van Defence for Children komen hier veel vragen over binnen. Zo gaan rechters vaak niet in op de individuele rechten van kinderen in een verblijfsprocedure en worden zij als aanhangsel van hun ouders gezien. Kinderen die zonder hun ouders in Nederland asiel aanvragen, kunnen worden uitgezet naar weeshuizen in landen van herkomst, zonder dat een kinderrechter getoetst heeft of deze opvang in het belang van het kind zou zijn. Voor Nederlandse kinderen ligt dit anders. Ingrijpende beslissingen, zoals een verzoek tot voogdijoverdracht of herstel van ouderlijk gezag van kinderen in Nederland, moet altijd voorgelegd worden aan de kinderrechter die toetst in het belang van het kind.

Kinderrechter toetst ingrijpende beslissingen
Tijdens het lustrumcongres werd door verschillende aanwezigen opgeroepen om de kinderrechter ook een rol te geven om het belang van het kind af te wegen bij ingrijpende beslissingen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Uiteraard toetst een vreemdelingenrechter of een kind een verblijfsvergunning moet krijgen. Als een alleenstaande minderjarige vreemdelingen geen asiel krijgt, zou het echter goed zijn dat de kinderrechter meekijkt of de belangen van het kind goed gewogen zijn bij de keuze voor de plek waar het kind opgevangen moet worden. De overheid vindt dat de vreemdelingenrechter het belang van het kind al afdoende toetst. De ervaring van verschillende organisaties, waaronder Defence for Children, leert echter dat door de marginale toetsingsruimte die de vreemdelingenrechter heeft er niet goed genoeg naar het belang van het kind kan worden gekeken. Defence for Children hoopt met verschillende organisaties, wetenschappers en de advocatuur in gesprek te treden om de mogelijke rol voor een kinderrechter in het vreemdelingenrecht verder uit te werken.