5 januari 2012

Kinderen horen bij hun ouders te leven tenzij dat niet in hun belang is. Als ouders en kinderen in verschillende landen zijn, moet hun verzoek tot hereniging met menselijkheid, welwillendheid en spoed behandeld worden. Zo geeft het Kinderrechtenverdrag aan. De Nederlandse praktijk is dat 81 tot 97% van de aanvragen van vreemdelingenkinderen om bij hun ouders in Nederland te mogen wonen, wordt afgewezen. Dat blijkt uit cijfers die Defence for Children kreeg na een beroep op de Wet Openbaarheid van Bestuur.

In het Jaarbericht Kinderrechten 2011 hebben UNICEF en Defence for Children de noodklok al geluid over de onacceptabele gevolgen van het strenge gezinsmigratiebeleid voor kinderen. De update van de cijfers uit het WOB-verzoek laat zien dat het alleen maar dramatischer is geworden. Nu lukt het bijna geen enkel kind meer om zich te herenigen met een ouder in Nederland, die een verblijfsvergunning hebben of Nederlander zijn.

Kinderen niet welkom
Defence for Children kreeg in 2011 op de helpdesk steeds meer zorgwekkende berichten over de gevolgen van het verscherpte beleid voor kinderen in het buitenland die zich met een in Nederland toegelaten vluchtelingouder willen herenigen. In samenwerking met enkele advocaten en Vluchtelingenwerk Nederland heeft Defence for Children daarom met een beroep op Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) cijfers opgevraagd om meer inzicht te krijgen in de problemen van deze kinderen. Uit de cijfers blijkt het percentage afwijzingen van aanvragen van kinderen enorm is toegenomen. Voor de aanvragen die in Nederland zijn ingediend, loopt het afwijzingspercentage op van 44 % in 2008 tot 97% in de eerste helft van 2011. Bij de aanvragen die op Nederlandse ambassades en consulaten zijn ingediend is het afwijzingspercentage gestegen van 11 % in 2008 tot 81% in de eerste helft van 2011. Het komt regelmatig voor dat kinderen in hun eentje naar een Nederlandse ambassade komen voor een aanvraag en dan maandenlang in de buurt van de ambassade rondzwerven. Voor Somalische kinderen geldt dat ze daarvoor zelfs helemaal naar een buurland moeten. Eenmaal een aanvraag voor de hereniging met de ouder ingediend, moeten de kinderen een half jaar op antwoord wachten, zo blijkt ook uit de antwoorden op het WOB-verzoek.

Verscherpt beleid
Dat het moeilijker zou worden voor kinderen om zich met hun ouders te herenigen komt niet onverwacht. In april 2009 uitte  toenmalig staatssecretaris van Justitie Albayrak, het vermoeden dat met name Somalische asielzoekers en hun nareizende gezinsleden zouden frauderen. Albayrak kon dat niet bewijzen maar leidde dit af uit een toename van het aantal Somalische asielzoekers en nareizende gezinsleden daarvan. Deze vermoedens leidde tot een verontrustende verscherping van het beleid.
 
Defence for Children maakt zich grote zorgen over de strenge bewijslast die kinderen opgelegd krijgen om hun band met hun ouders te bewijzen. De wijze waarop kinderen worden gehoord op de ambassades en consulaten voldoet niet aan de kinderrechtelijke normen. Als kinderen in hun interview niet overtuigend genoeg zijn, krijgen ze niet meer de kans om hun familiale band met een DNA-onderzoek te bewijzen.

Hoorrecht geschonden
De interviews met de kinderen duren soms uren achter elkaar. Van de tolken is onbekend of zij gekwalificeerd zijn voor hun werk. Vaak is er geen Nederlands sprekende tolk en wordt er bijvoorbeeld vertaald van het Somalisch naar het Engels en daarna door iemand anders van het Engels naar het Nederland. Dit geeft natuurlijk meer kans op misverstanden. De vragen aan de kinderen zijn niet afgestemd op hun leeftijd- en ontwikkelingsniveau en houden ook geen rekening met de culturele achtergrond van de kinderen, laat staan met de mogelijkheid dat het kind door traumatische ervaringen onvoldoende in staat is om een consistent verhaal over zijn jeugd te vertellen. Deze hoorpraktijk is duidelijk in strijd met artikel 12 van het Kinderrechtenverdrag en met de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité over het horen van kinderen.

Helpen in plaats van blokkeren
Defence for Children pleit voor een kinderrechtelijke toets op het huidige gezinsmigratiebeleid. Voor kinderen moeten uitzonderingen gemaakt worden en ze moeten met spoed en voorrang behandeld worden. De verscherping van het beleid om enkele fraudeurs buiten te houden heeft ertoe geleid dat de deur keihard dichtgesmeten is voor alle kinderen. De overheid zou zich juist voor deze kinderen moeten inzetten. Op het moment dat een ouder in Nederland een verblijfsvergunning krijgt en het bekend is dat hij of zij een kind heeft elders op de wereld, zou de Nederlandse overheid de ouders moeten bijstaan bij een zo snel mogelijke hereniging in plaats van deze te blokkeren.

GroenLinks heeft Kamervragen gesteld over het WOB verzoek van Defence for Children. Lees hier het antwoord d.d. 15 februari 2012 van de Minister voor Immigratie en Asiel.