Als kinderen dreigen te worden bedreigd in hun ontwikkeling, kan de kinderrechter op verzoek van bijvoorbeeld de Raad voor de Kinderbescherming een kinderbeschermingsmaatregel opleggen. Een kind kan worden bedreigd in een gezonde ontwikkeling naar volwassenheid, als bijvoorbeeld de bovengenoemde vrijwillige hulp van jeugdzorg niet voldoende helpt voor de problemen waarvoor de hulp is ingeschakeld.

Een voorbeeld van een jeugdbeschermingsmaatregel is de maatregel van ondertoezichtstelling. Als er sprake is van een ondertoezichtstelling, dan krijgen zowel de minderjarige als de opvoeders (verplichte) begeleiding van een gezinsvoogd. Soms wordt er naast een ondertoezichtstelling ook een uithuisplaatsing uitgesproken door de rechter. Dit betekent dat de minderjarige buiten het gezin zal worden geplaatst in een pleeggezin of een residentiele instelling.

Als ouders gaan scheiden, wordt er vaak in een gerechtelijke echtscheidingsprocedure door de rechter bepaalt bij welke ouder de kinderen gaan wonen. Tevens wordt er dan vaak een omgangsregeling vastgesteld voor de andere ouder, waarbij de minderjarige niet zal gaan wonen na de echtscheiding. Soms verloopt een omgangsregeling niet goed en veroorzaakt het problemen binnen het gezin. Een minderjarige kan vragen hebben over de omgangsregeling, of over hoe het gezag nou precies geregeld is. Ook kunnen ouders na echtscheiding te maken krijgen met internationale kinderontvoering, waarbij het kind door een ouder (tegen de wil van de andere ouder!) wordt meegenomen naar een ander land.

In het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind staat een aantal rechten over bovengenoemde situaties. In het verdrag staat bijvoorbeeld het recht om samen met de eigen ouders op te groeien en daarbij ondersteund te worden. Andere belangrijke rechten zijn het recht op bescherming en op continuïteit en stabiliteit in de verzorging en opvoeding, het recht op voldoende contact met beide ouders als een scheiding noodzakelijk is , het recht op een periodieke evaluatie van een uithuisplaatsing en het recht op bijzondere bescherming bij kindermishandeling en kinderontvoering.

Klik hier voor het commentaar op het ontwerp-wetsvoorstel herziening kinderbeschermingsmaatregelen.