16 juni 2012

De Nationaal Rapporteur Mensenhandel adviseert minister Leers dringend de voorgestelde aanpassing ten aanzien van het afschaffen van de bedenktijd voor slachtoffers die al langer dan drie maanden uit de uitbuitingssituatie zijn, te heroverwegen. Op basis van een dossieranalyse, schreef zij een brief naar minister van Immigratie, Integratie en Asiel en vertelde hierover in de uitzending van KRO Brandpunt op 10 juni 2012.

Ieder buitenlands slachtoffer van mensenhandel heeft recht op een periode van drie maanden om tot rust te komen en te beslissen over het doen van aangifte of het meewerken aan politieonderzoek. Als het aan minister Leers ligt, krijgen slachtoffers die langer dan drie maanden uit de mensenhandelsituatie zijn die bedenktijd niet meer. Welk probleem hij daarmee beoogt op te lossen, is voor de Nationaal Rapporteur volstrekt onduidelijk.

Volgens de Nationaal Rapporteur wordt deze periode van drie maanden vooral gezien als periode om tot rust te komen. De bedenktijdperiode is echter ook een periode waarin het slachtoffer zich goed kan informeren over de mogelijke gevolgen om mee te werken aan een politieonderzoek en is de tijd nodig om een weloverwogen beslissing te maken. Met de voorgestelde aanpassing komt meer druk te staan op het slachtoffer, hetgeen de aangiftebereidheid waarschijnlijk niet ten goede komt. Medewerking van het slachtoffer is van groot belang voor het politieonderzoek en is essentieel in een effectieve strijd tegen mensenhandel.

Uit het onderzoek van de Nationaal Rapporteur blijkt dat de aannames waarop Leers zijn beleid baseert deels onjuist zijn. In tegenstelling tot veel gehoorde geluiden, blijkt meer dan de helft van de slachtoffers niet eerder een vreemdelingrechtelijke procedure te hebben doorlopen en bovendien gaat de meerderheid van de slachtoffers gemiddeld al binnen één maand na de uitbuitingssituatie naar de politie.

De maatregel staat ook op gespannen voet met het Verdrag van de Raad van Europa ter bestrijding van mensenhandel. Hieruit volgt de verplichting voor Nederland om een bedenktijd aan alle (potentiële) slachtoffers van mensenhandel aan te bieden. Nederland mag alleen afwijken indien sprake is van redenen van openbare orde en/of wanneer blijkt dat het slachtofferschap ten onrechte is aangevoerd. De voorgestelde aanpassing voldoet aan geen van beide.

Daarbij houdt de voorgestelde aanpassing geen rekening met de kinderrechten van minderjarige slachtoffers. Op basis van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind is Nederland verplicht slachtoffers van kinderhandel alle passende ondersteuning te geven, ongeacht hoe lang geleden de uitbuiting plaatsvond. Minister Leers lijkt geen aparte aandacht te hebben besteed aan de uitwerking van zijn aanpassing voor minderjarige slachtoffers. Defence for Children-ECPAT is daarom verheugd dat de Nationaal Rapporteur Mensenhandel hiernaar onderzoek heeft gedaan waarin ook minderjarige slachtoffers zijn opgenomen, en roept de minister op de voorgestelde aanpassing niet door te voeren.